Nieuws

Verslag Orofacial Pain Mini Residency Program te Lexington

14 augustus 2017
Verslag Orofacial Pain Mini Residency Program te Lexington

Van 5 juni tot en met 9 juni 2017 hebben twee tandarts-gnathologen, Erin van Wesemael-Suijkerbuijk en Anjo Meijer deelgenomen aan een verdiepingsprogramma vanuit de Orofacial Pain Clinic van de University of Kentucky. Het programma werd verzorgd door Jeffrey Okeson en zijn medewerkers van de pijnkliniek. De bekendste medesprekers waren Charles Carlson, psycholoog en Reny de Leeuw, tandarts-pijnspecialist en voormalig hoofd van de American Board of Orofacial Pain.

De leerdoelen van het programma 'An Advanced and Comprehensive Program on Temporomandibular Disorders and Orofacial Pain' waren als volgt gedefinieerd:
• Differentiate temporomandibular disorders from other orofacial pain disorders.
• Understand the relationship between occlusion, bruxism and temporomandibular disorders.
• Understand the relationship between cervical disorders and orofacial pain disorders.
• Take a comprehensive pain history and complete a thorough examination for temporomandibular disorders and orofacial pain disorders.
• Understand the role of imaging in the diagnosis of temporomandibular disorders.
• Understand the role of the clinical psychologist in managing orofacial pain disorders.
• Understand the role of the physical therapist in managing orofacial pain disorders.
• Understand the role of pharmacology in managing orofacial pain disorders.
• Understand the role of oral appliances in the treatment of snoring and obstructive sleep apnea.

De cursus bestond uit een collegereeks van veertig uur, waarbij bovenstaande onderwerpen aan bod kwamen. Een uitstekend programma volgen in een collegiale omgeving samen met zestig collegae uit de gehele wereld was absoluut geen opgave gezien de bijzondere en inspirerende manier van college geven door Jeffrey Okeson en zijn medewerkers.

De eerste drie dagen werd veel aandacht besteed aan de anamnese en differentiaal diagnostiek van orofaciale pijn en TMD. Hierbij werd de visie van Okeson op etiologische factoren, psychologie in relatie tot TMD klachten, beeldvorming in relatie tot TMD, de rol van occlusie in de tandheelkunde en de relatie daarmee tot stabiliteit in het gewricht en TMD besproken. De criteria, zoals op de University of Kentucky gehanteerd bleken veel overlap te hebben met de diagnostische criteria, zoals geformuleerd in een artikel uit 2014 van het internationale TMD consortium; The Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD), (Schiffman et al, Journal of Oral & Facial Pain and Headache, 2014.)

Ook het onderscheiden van TMD pijn van meer myogene, dan wel artrogene aard en de behandeling van met name myogene TMD klachten werd besproken. Veel aandacht ging uit naar de behandeling van orofaciale pijn middels het programma van Charles Carlson van ‘self regulation’; een behandeling met aandacht voor ademhaling, bewustwording en zelfzorg door goede slaap en voldoende beweging.

Op dag vier zijn overwegingen in indicaties van verschillende 'oral appliances' besproken, en de manier waarop Okeson zijn opbeetplaten zelf, zonder tussenkomst van een tandtechnisch lab, maakt (erg handig). Behandelingen middels medicatie en fysiotherapie werden besproken. Hierbij viel op dat wij in Nederland meer vertrouwd lijken te zijn met het inzetten van orofaciale fysiotherapie voor TMD klachten. Nederland is internationaal gezien echt een voorloper met de opleiding voor orofaciale fysiotherapie. Verder was er veel aandacht voor de uitleg van gerefereerde pijn vanuit de nek en (kauw)spieren in relatie tot TMD en orofaciale pijn/ tandpijn. Het belang van het onderscheiden van 'site en source' van pijn werd uitvoerig besproken. Trigger points voor gerefereerde pijn en behandeling met zowel dry als wet needling als mogelijke diagnostische hulpmiddelen en therapieën ontbraken niet in de lezingen.

Op dag vijf was er aandacht voor slaapgerelateerde stoornissen en de rol van de tandarts in de behandeling van slaapapneu. De werking en mogelijke bijwerkingen van het plaatsten van een MRA werden uitvoerig besproken alsmede de relatie van slaapstoornissen met slaapbruxisme.
Deze dag werd ook de artrogene TMD met en zonder pijn meer uitvoerig behandeld alsook de niet odontogene tandpijnen in relatie tot neuropathische pijn. Indringend was het verhaal van een chronische (neuropathische) pijn patiënt en de lijdensweg die zij heeft bewandeld voordat zij onder behandeling was gekomen bij de pijnkliniek in Lexington. Zij voelde zich vaak onbegrepen en weggestuurd door  behandelaars met weinig kennis en/of empathie op dit vlak.

Moe maar voldaan met een rugzak vol opgefriste kennis, diagnostische overwegingen en behandelalternatieven voor orofaciale pijn patiënten zijn we zaterdag weer op het vliegtuig gestapt. Uiteraard hebben we zin om weer aan de slag te gaan in dit soms complexe maar zeer interessante gebied binnen de tandheelkunde. We hopen na deze cursus onze patiënten nog beter te kunnen helpen, samen met alle collega’s die actief zijn in het veld van de TMD en orofaciale pijn.

Een verslag van Erin van Wesemael-Suijkerbuijk en Anjo Meijer.