Nieuws

De inzet van de psychosociaal counselor in de tandheelkundige setting

24 september 2017
De inzet van de psychosociaal counselor in de tandheelkundige setting

Het blijft een uitdaging voor iedere tandarts: patiënten die klachten in de mond blijven ervaren waar geen tandheelkundige oorzaak voor te vinden is, een patiënt die een prothese niet kan verdragen als gevolg van een extreme kokhalsreflex of mensen met belemmerende gedachten die adequate tandheelkundige zorg ernstig bemoeilijken. Dit is zomaar een kleine greep uit de problematiek waar een tandarts mee te maken kan krijgen.

De oorzaak of trigger van deze problematiek is soms moeilijk te achterhalen, het is net als het zoeken naar een ontbrekend puzzelstukje. Dat puzzelstukje kan hier een traumatische ervaring zijn, een fobie, stress, rampgedachten of juist een fysische component hebben, zoals de stand van tong of hoofd. Er zijn dus veel uiteenlopende oorzaken denkbaar, die invloed hebben op de falende mondgezondheid. Als het missende puzzelstukje zichtbaar wordt, dan kan daarop gerichte psychotherapie worden ingezet, bijvoorbeeld door een psychosociaal counselor.

Afhankelijk van de behoeften van de patiënt kan een psychosociaal counselor gebruik maken van Acceptance and Commitment Therapy (derde generatie gedragstherapie), brainspotting, EMDR, desensibiliserende oefeningen of bewustwording van houding en ademhaling. Om de mogelijkheden te illustreren volgen hier kort twee casussen.

Casus 1: Bij een man van 48 jaar is een kroon geïndiceerd. De gedachte aan het afdrukken van de kroon levert bij de patiënt zo’n heftige kokhalsreactie op, dat hij er dagen ziek van is. De patiënt wordt doorverwezen naar een psychosociaal counselor, omdat de oorzaak van de kokhalsreflex niet in de behandelstoel kan worden opgespoord. De oorzaak van de extreme kokhalsreflex bleek een enkelvoudige fobie voor plastic en de geur daarvan te zijn. Na twee therapiesessies en één EMDR sessie is de patiënt volledig van zijn extreme kokhalsreflex én zijn fobie af.

Casus 2: Een eveneens 48-jarige man kan na totaalextractie geen VP verdragen, ook vanwege een hyperkokhalsreflex. Zelfs toen de man zijn VP niet meer in had, kokhalsde hij de gehele dag door. Dit begon als hij wakker werd en stopte pas als hij weer ging slapen. Deze situatie bestond al anderhalf jaar, toen hij werd doorverwezen naar een psychosociaal counselor. De oorzaak van zijn extreme kokhalsreflex bleek een jeugdtrauma in combinatie met stress te zijn. Er werd gestart met EMDR. Dit voldeed echter nog niet. Met de Acceptance and Commitment Therapy en met Brainspotting is de patiënt nu volledig van zijn dagelijkse kokhalsreflex af. Er kan een start worden gemaakt met het vervaardigen van een nieuwe prothese.

Petra Arts van Embden van Progress for People is een psychosociaal counselor die zich gespecialiseerd heeft in de tandheelkundige problematiek, m.n. de hyperkokhalsreflex. Zij heeft jarenlange ervaring in de tandheelkundige setting en is al tevens reeds tien jaar werkzaam in de bijzondere tandheelkunde. De combinatie van deze ervaring en haar psychologische kennis, maakt dat zij zeer gerichte hulp kan bieden aan de beschreven patiëntengroep. Door multidisciplinaire samenwerking met tandartsen en mondhygiënisten, kan ook aan deze groep patiënten stabiele mondzorg worden aangeboden.